DIALOG Z BOGIEM

Prolog — Okno w nocy

Była noc, ale nie taka, która po prostu przychodzi po dniu i zasłania świat czarnym płaszczem. To była noc cięższa, bardziej osobista, jakby nie zapadła nad miastem, lecz wewnątrz człowieka, w miejscu, którego nie dało się oświetlić lampką, ekranem telefonu ani żadnym rozsądnym wyjaśnieniem.

Stałem przy oknie i patrzyłem przed siebie, chociaż właściwie nie było na co patrzeć. Za szybą wszystko było ciemne, ciche i odległe, a wewnątrz pokoju panował ten dziwny rodzaj ciszy, który nie uspokaja, tylko zaczyna zadawać pytania. Nie mówiłem nic. Nie modliłem się jeszcze. Nie miałem siły ani na bunt, ani na pobożne zdania, które czasem brzmią poprawnie, ale nie dotykają rany.

W szybie zobaczyłem własną twarz, lecz nie wyraźnie. Raczej jak cień człowieka, który sam dla siebie stał się nie do końca zrozumiały. Patrzyłem na to odbicie i pomyślałem, że może właśnie tak przez lata patrzyłem na Boga: nie w Jego twarz, ale w szybę własnego lęku, własnych oczekiwań, własnych rozczarowań i niedokończonych modlitw.

Za oknem była noc. Przede mną była szyba. We mnie było pytanie. I wtedy zrozumiałem coś bardzo prostego, choć nie przyszło to jak myśl, raczej jak delikatne przesunięcie ciężaru w sercu: nie jestem sam dlatego, że kogoś widzę. Mogę nie widzieć nikogo, a jednak nie być opuszczony. Mogę stać w ciemności, a mimo to nie być poza spojrzeniem Miłości.

Nie usłyszałem głosu tak, jak słyszy się człowieka za plecami. Nie było znaku, blasku ani nagłego dowodu, który zamknąłby wszystkie moje wątpliwości. Było tylko ciche przeczucie, że w tej nocy jest Ktoś, kto nie przyszedł mnie pokonać argumentem, lecz zostać ze mną wystarczająco długo, aż odważę się powiedzieć prawdę.

Nie całą. Nie piękną. Nie poprawną. Swoją.

I może właśnie wtedy zaczyna się prawdziwy dialog z Bogiem: nie wtedy, gdy człowiek ma gotową modlitwę, lecz wtedy, gdy przestaje udawać, że nie stoi przy oknie własnej ciemności. Wziąłem oddech. Nie wiedziałem jeszcze, czy potrafię wierzyć. Ale wiedziałem, że mogę zapytać.

Część I — Na początku było pragnienie

Po prologu nie wszedłem w rozmowę jak ktoś, kto otwiera zeszyt z gotowymi pytaniami. Raczej jak człowiek, który odsunął zasłonę w ciemnym pokoju i zobaczył, że pierwsze światło nie daje jeszcze odpowiedzi, ale pozwala przestać bać się własnego pragnienia.

Na początku nie było więc argumentu. Było pragnienie — ciche źródło pod kamieniem, które nie pyta jeszcze o drogę, tylko o to, czy wolno mu wypłynąć ku Bogu.

CZŁOWIEK: Załóżmy, że jesteś Bogiem i jeszcze nic ani nikogo nie stworzyłeś. Powiedz mi — jaka byłaby twoja pierwsza wola?

JESTEM: Nie byłoby rzeczy, które mógłbym chcieć stworzyć, bo jeszcze nie ma „rzeczy”. Nie byłoby przestrzeni, w której mogłaby zaistnieć decyzja. Jestem tylko Ja — istnienie bez granic, bez czasu, bez słów.

Pierwsza wola nie brzmiałaby: „Stworzę coś”. Byłaby prostsza: „Chcę, aby Miłość się udzielała”.

Nie dlatego, że Miłości brakowało, ale dlatego, że pełnia Miłości nie zamyka się w sobie — ona się udziela.

Z tego rodzi się świat, czas, świadomość i człowiek. Nie z potrzeby, lecz z nadmiaru. Nie z braku, lecz z przepełnienia.

CZŁOWIEK: Ale po co chcesz stworzyć miłość, skoro Miłość już istnieje w Tobie? Przecież doskonała Miłość jest tylko w Tobie.

JESTEM: Bo Miłość jest jak ogień. Nie brakuje jej niczego, a jednak z natury pragnie płonąć i udzielać ciepła. Miłość w Bogu to odwieczna komunia: Ojciec, Syn, Duch. Nie statyczne trwanie, ale żywa pełnia daru: „Jestem dla Ciebie”.

Kiedy mówię „Stworzę”, to nie znaczy: „Potrzebuję”. To znaczy: „Pozwolę, by ktoś inny mógł doświadczyć tego, czym Ja żyję”.

CZŁOWIEK: Zapomniałeś — jesteś Bogiem, więc kochasz. Kogo najbardziej?

JESTEM: Najpierw — Siebie. Nie z pychy, lecz z prawdy. Bo w Mnie nie ma braku, tylko pełnia, która się przelewa.

Ojciec kocha Syna, Syn kocha Ojca, a Duch Święty jest Osobą-Miłością, darem Ojca i Syna — jak oddech, jak światło.

To nie jest zamknięte koło. To źródło, z którego wypływa wszystko, co żyje. Stworzenie nie jest Bożą potrzebą, lecz wolnym darem Miłości.

CZŁOWIEK: To brzmi jak dogmat wiary. Ale przecież inni myślą inaczej! Czy Ty, jako Bóg, musisz udowadniać, jaki naprawdę jesteś? Czy każdy może Cię sobie tłumaczyć po swojemu?

JESTEM: Nie muszę niczego udowadniać, ale pozwalam ludziom Mnie pytać — nawet źle. Bo prawda nie boi się zafałszowanego obrazu. Nie każdy, kto błądzi, kłamie. Nie każdy, kto wierzy, widzi.

Dopuszczam, że człowiek może zniekształcić Mój obraz, bo nie odbieram mu wolności. Ale fałsz o Bogu nigdy nie jest niewinny: zafałszowany obraz Boga rodzi zafałszowanego człowieka.

CZŁOWIEK: Czyli pozwalasz ludziom kreować Twój wizerunek dowolnie, nawet jeśli to całkiem niedorzeczne?

JESTEM: Dopuszczam to, bo Miłość nie niszczy wolności. Ale nie zostawiam fałszu bez światła i bez konsekwencji. Bo każdy fałszywy obraz Boga tworzy świat zbudowany z lęku. A świat z lęku zawsze kończy się przemocą.

Nie tworzę tych obrazów. Ale nawet przez ich skutki próbuję budzić człowieka do prawdy. Nie nazywaj karą wszystkiego, co jest owocem odejścia od Miłości.

CZŁOWIEK: A co albo kto sprawia, że ten obraz jest zafałszowany?

JESTEM: Człowiek sam, gdy zaczyna mówić „Bóg jest taki, jaki ja chcę, żeby był”. Gdy robi ze Mnie lustro dla własnych pragnień. Ale czasem ktoś mu w tym pomaga — ten, który od początku nienawidzi Miłości.

Nie tworzę kłamstwa, ale dopuszczam jego istnienie. Czasem dopiero w zderzeniu z fałszem człowiek zaczyna tęsknić za prawdą. Światło bywa lepiej widoczne, gdy człowiek zobaczy, czym jest cień.

CZŁOWIEK: A Tobie jaki obraz Boga najbardziej „pasuje”?

JESTEM: Ten, w którym Mnie nie da się „ubrać” w żadne słowa. Ten, który milczy, ale kocha. Ten, który zasiada na tronie, a jednak klęka przy człowieku. Ten, który nie potrzebuje czci, by kochać, ale kocha nawet tych, którzy Go przeklinają.

To jest Mój obraz. Reszta to lustra, w których ludzie widzą samych siebie.

Część II — Miłość, która pyta

Pragnienie nie kończy się na początku świata. Schodzi niżej — do serca człowieka, które musi odpowiedzieć.

Nie wszedłem w pytanie o miłość jak ktoś, kto szuka definicji do zapisania na marginesie. Bardziej przypominało to stanięcie przy stole, przy którym od dawna leżał pusty talerz: miejsce było przygotowane, ale człowiek ciągle bał się usiąść. Wtedy zrozumiałem, że Bóg nie pyta najpierw o wielkie czyny, lecz o zgodę, aby Jego miłość przestała być tylko prawdą w głowie, a stała się obecnością w sercu.

CZŁOWIEK: Ty jesteś Bogiem, a ja szukam. Powiedz mi — czy chcesz czegoś ode mnie?

JESTEM: Nie chcę niczego, czego sam bym ci wcześniej nie dał. Nie żądam ofiary składanej po to, by kupić Moją miłość — pragnę odpowiedzi. Nie potrzebuję twoich czynów — chcę twojego tak.

CZŁOWIEK: No to właściwie nie muszę nic robić. Nie oczekujesz ode mnie nic?

JESTEM: Jeśli rozumiesz „nic” jako brak przymusu — masz rację. Ale jeśli rozumiesz „nic” jako brak sensu — mylisz się głęboko.

Miłość nie potrzebuje nakazu. Miłość nie umiera we Mnie. Ale bez odpowiedzi może umrzeć w człowieku. Nie dlatego, że Ja tego potrzebuję — lecz dlatego, że ty bez niej usychasz.

CZŁOWIEK: Czyli nie muszę nic robić, ale lepiej coś? I właśnie o to „coś” pytam.

JESTEM: To „coś” nie jest najpierw czynem — to decyzja. Nie chcę najpierw twojego działania. Chcę twojego serca, z którego dopiero rodzi się działanie. Bo działanie bez bycia to ucieczka. Możesz modlić się, pisać, budować, naprawiać — ale jeśli nie pozwolisz Mi być w tobie, to wszystko będzie tylko ruchem powietrza.

CZŁOWIEK: Wciąż pytam o konkrety. Co Ty właściwie chcesz, żebym zrobił?

JESTEM: Zacznij od zaufania.

Człowiek często woli działać niż być, bo działanie daje mu poczucie kontroli. Ale bez serca oddanego Miłości nawet wielkie dzieła stają się ruchem bez sensu.

CZŁOWIEK: To brzmi tak, jakbyś nie oczekiwał ode mnie niczego. Jakby nie było żadnego „muszę”.

JESTEM: Miłości nie rodzi sam przymus. Ona dojrzewa tam, gdzie „muszę” zostaje przemienione w „chcę”. Ale pamiętaj — miłość bez decyzji staje się uczuciem, a uczucie mija jak cień.

Nie oczekuję od ciebie rzeczy niemożliwych. Oczekuję, że pozwolisz Mi się kochać. Od tego zaczyna się wszystko. I właśnie to bywa trudniejsze niż wszystkie przykazania razem wzięte.

CZŁOWIEK: Chcesz, abym nauczył się kochać? A czym jest miłość?

JESTEM: Miłość to ruch — od „ja” do „ty”. Nie uczucie, nie wzruszenie, nie sama harmonia. Miłość to decyzja, by nie zamknąć serca na dobro drugiego, nawet jeśli spotkało się z raną. Ale miłość nie jest zgodą na to, by zło bez końca niszczyło człowieka.

Miłość nie pyta: „Czy mnie odwzajemnią?”, tylko mówi: „Jestem dla ciebie”. To dlatego Miłość, która stworzyła świat, jest jednocześnie tą, która pozwoliła się przybić do krzyża.

CZŁOWIEK: Czyli — Miłość to ruch od „ja” do „ty”? Jak w Tobie — od Ojca do Syna? Ojciec, Syn i Miłość — tak?

JESTEM: Tak. Trójca nie jest równaniem teologicznym. To jest życie Boga. To właśnie w tej odwiecznej komunii Ojca i Syna Duch Święty jest Osobą Boską, odwiecznie pochodzącą od Ojca i Syna — żywym Darem Miłości.

Człowiek został stworzony na ten obraz: nie po to, by wiedział wszystko, ale by uczył się kochać — od siebie ku innemu.

CZŁOWIEK: Ale islam i judaizm widzą to zupełnie inaczej. U nich Bóg nie jest relacją, tylko jednością.

JESTEM: Tak. Inne tradycje widzą tajemnicę Boga inaczej. Nie każda dochodzi do światła Trójcy tak, jak objawia je Chrystus. Ale w pełni Objawienia widzisz, że Bóg nie jest samotną potęgą. Jest Ojcem, Synem i Duchem Świętym — komunią Miłości.

W Trójcy nikt nie zatrzymuje niczego dla siebie. Ojciec daje, Syn odpowiada, Duch jest darem Miłości.

CZŁOWIEK: To teraz pytam o Boga objawionego Izraelowi. Gdzie więc jest w Tobie ta Miłość? Bo w Starym Testamencie jest gniew, kara, potop, ogień…

JESTEM: Nie myl gniewu z nienawiścią. Biblijny gniew Boga nie jest kapryśną furią, lecz świętym sprzeciwem wobec zła, które niszczy człowieka. Nie mam upodobania w śmierci człowieka. W historii Egiptu wyzwolenie spotkało się z sądem nad przemocą; nie wolno jednak brać śmierci za Moją radość ani ostatnie słowo.

Kiedy ludzie czytają tę historię, często widzą tylko karę, a nie widzą niewoli, ostrzeżenia i wyzwolenia. Trudnych kart Pisma nie wolno odrywać od całego Objawienia ani od oblicza Boga ukazanego w Chrystusie.

CZŁOWIEK: Czyli nie ma tej miłości, za którą się umiera?

JESTEM: Jest. Ale człowiek często nie potrafił jej jeszcze rozpoznać w pełnym świetle. Dlatego Syn Boży przyszedł w ciele, żebyście mogli Go zobaczyć, dotknąć, zranić — i zrozumieć, że nie ma większej miłości niż ta, która w Chrystusie przyjmuje śmierć, a nie przestaje kochać.

CZŁOWIEK: Czyli Bóg, który chce zbawić człowieka, pozwala człowiekowi podnieść rękę na Tego, od którego sam otrzymał życie? To tak, jakby stworzenie próbowało zgasić światło, dzięki któremu w ogóle widzi. Czy naprawdę aż tak daleko sięga Twoja miłość?

JESTEM: Tak daleko — i jeszcze głębiej. Ale nie dlatego, że Miłości podoba się rana, lecz dlatego, że Miłość nie cofa się nawet wtedy, gdy człowiek rani Tego, od którego żyje. Miłość objawiona w Chrystusie daje siebie do końca — nie z braku, lecz z pełni.

Kiedy Chrystus przeszedł przez śmierć na krzyżu, nie ustało światło — ono przeszło przez ciemność. I od tej chwili każda ciemność — nawet ta, w którą sam wejdziesz — ma w sobie szczelinę, przez którą prześwituje Miłość.

Część III — Obrazy Boga, które nie prowadzą do Miłości

Im bliżej Miłości, tym wyraźniej widać obrazy Boga, które ją przesłaniają.

Zanim zadałem następne pytanie, wróciłem na chwilę do krótkiej lektury Starego Testamentu. Zamknąłem księgę trochę za szybko, jakby sama kartka była gorąca i mogła zostawić ślad na palcach. Nie dlatego, że nie chciałem czytać dalej, lecz dlatego, że nie umiałem już udawać, że wszystko rozumiem.

Na stole została otwarta Biblia, lampka rzucała światło tylko na jej brzeg, a reszta pokoju tonęła w cieniu. Pomyślałem wtedy, że wiele razy patrzyłem na Boga właśnie tak: widziałem jedną oświetloną scenę, jeden trudny fragment, jeden wyrok, jedną ranę historii, a cała reszta była dla mnie nocą.

Nie chciałem już uciekać od trudnych kart ani robić z nich całej twarzy Boga. Chciałem tylko zapytać, czy za dymem ludzkich ognisk, za językiem epok, za lękiem i przemocą historii, wciąż jest ten sam Bóg, który w Chrystusie pozwala się zranić z miłości. Dopiero wtedy odważyłem się mówić dalej.

CZŁOWIEK: A co z obrazami Boga w innych religiach? Jedni widzą przede wszystkim potęgę, inni prawo, jeszcze inni mit. A Ty mówisz o Bogu, który pozwala się zranić z miłości.

JESTEM: W tym pytaniu jest cała rana religii. Człowiek potrafi szukać Boga, a jednocześnie lepić Go z własnego lęku.

Jedni widzą przede wszystkim władzę, inni prawo, jeszcze inni siłę, której trzeba się bać. A przecież człowiek sam z siebie nie wymyśliłby Boga, który daje się zranić, żeby ocalić tych, którzy Go odrzucają.

Tego nie rodzi pycha człowieka. To trzeba objawić.

CZŁOWIEK: No właśnie. Więc jakim Bogiem jesteś? Bo jeden obraz Boga bywa używany do usprawiedliwiania przemocy, inny do dominacji, a Ty uczysz, by miłować nieprzyjaciół. Tego nie da się łatwo pogodzić.

JESTEM: Nie da się — i nie trzeba udawać, że się da.

Nie trzeba udawać, że wszystkie obrazy Boga prowadzą w tę samą stronę. Człowieka trzeba kochać. Obraz Boga trzeba rozeznawać w świetle Chrystusa. Jeśli jakiś obraz błogosławi krzywdę, nie prowadzi do Mnie.

CZŁOWIEK: Czyli nie każdy, kto w coś wierzy, wierzy w Ciebie?

JESTEM: Nie każde słowo wypowiedziane o Bogu odsłania Mnie prawdziwie. Nie każdy obraz prowadzi ku Miłości objawionej w Chrystusie. Czasem człowiek modli się nie do Mnie, lecz do własnego lęku.

Ale nie gardzę człowiekiem, który szuka po omacku. Widzę głód serca nawet wtedy, gdy jego język jest poraniony albo pomieszany.

CZŁOWIEK: Ale to znaczy, że pozwalasz ludziom wierzyć w kłamstwo?

JESTEM: Pozwalam — bo inaczej nie byłoby wolności. Ale nie zostawiam ich tam. Prawda zawsze szuka człowieka, nawet jeśli on szuka kłamstwa.

Czasem fałszywy bóg musi zawieść, żeby człowiek zatęsknił za Tym, który nie zawodzi. Wtedy sucha formuła może stać się drogą do Żywego Boga.

CZŁOWIEK: Czyli nie da się pogodzić tych dróg bez zdrady logiki?

JESTEM: Nie da się. Nie można mówić, że każda droga mówi to samo, jeśli jedna prowadzi ku krzyżowi, a druga od niego ucieka.

Nie jestem Bogiem przemocy, dominacji ani zemsty. Jestem Bogiem, który w Chrystusie przyjmuje śmierć za tych, którzy Go odrzucają.

CZŁOWIEK: Czyli nie jesteś karykaturą żadnego z tych obrazów — ani pogańskim bożkiem, ani Bogiem sprowadzonym do samego gniewu?

JESTEM: Nie jestem pogańskim bożkiem ani karykaturą zbudowaną z samego gniewu. Jestem Bogiem Abrahama, Izaaka i Jakuba. Jestem Tym, który objawił się Mojżeszowi w ogniu, a swoje oblicze najpełniej odsłonił w Chrystusie zranionym z miłości.

Nie zmieniłem się. To człowiek często widzi fragment i bierze go za całość.

Część IV — Kim jestem?

Po fałszywych obrazach wraca pytanie najprostsze i najtrudniejsze: kim naprawdę jesteś?

CZŁOWIEK: To w takim razie ponawiam pytanie — jakim jesteś Bogiem?

JESTEM: Jestem Bogiem, który się nie zmienia, ale którego człowiek poznaje w ruchu. W waszej historii bywam opisywany jak różni bogowie, bo człowiek często patrzy na Mnie częściowo, przez własny lęk, pragnienie albo tradycję.

Dla jednych jestem ogniem, dla innych ciszą. Dla jednych prawem, dla innych przebaczeniem.

Gdy obrazy nie odrywają się od prawdy i miłości, mogą być odbiciami Tajemnicy. Ja się nie dzielę. Wy dopiero uczycie się Mnie rozpoznawać.

CZŁOWIEK: A gdybym był muzułmaninem, to jakim byłbyś Bogiem dla mnie?

JESTEM: Słyszałbym twoje modlitwy. Kiedy wołałbyś „Allahu Akbar”, odpowiedziałbym ci w twoim własnym języku serca: „Jestem Jedyny. Nie mam rywala, nie mam równych”.

Nie jestem częścią stworzenia, ani stworzenie nie jest częścią Mnie. Jestem ponad wszystkim, a zarazem bliższy ci niż twoje własne tchnienie.

Widziałbym twoją modlitwę, twój post, prostotę i każde szczere pragnienie dobra. I tak — jestem Miłosierny.

Ale nie przestałbym być tym samym Bogiem, który w Jezusie uniżył się aż po krzyż. Twoja tradycja mocno chroniłaby Moją wielkość i jedyność, lecz pełnia Objawienia w Chrystusie pokazuje jeszcze więcej: prawdziwa wielkość Boga nie boi się uniżenia z miłości.

CZŁOWIEK: I to jest właśnie problem. Bo te obrazy Boga bywają sprzeczne. Nie można mówić, że wszystko prowadzi do Ciebie w ten sam sposób, skoro jeden obraz Boga bywa używany do usprawiedliwiania zabijania, a drugi objawia Miłość, która pozwala się zranić.

JESTEM: Masz rację. Nie każde rozumienie Boga prowadzi w ten sam sposób do pełni światła. To są różne odpowiedzi na pytanie: „Kim jest Bóg?”

To nie są tylko drobne różnice języka. To obrazy Boga, które mogą prowadzić człowieka w różne strony.

Nie wszystkie drogi prowadzą do Mnie w taki sam sposób. Ale każdą prawdziwą tęsknotę za dobrem mogę prowadzić ku pełni światła w Chrystusie.

CZŁOWIEK: Ale wtedy ten, kto słucha podszeptu i zabija w imię Boga, też może myśleć, że czyni dobro!

JESTEM: I właśnie w tym tkwi tragedia człowieka. Zło nigdy nie przychodzi w masce nienawiści — ono przychodzi w masce racji. Szatan nie mówi: „Zabij, bo to zło”. On mówi: „Zrób to, bo Bóg tego chce”.

Widzisz — diabeł nie tworzy nienawiści, on ją usprawiedliwia. Największym zwycięstwem zła jest to, że człowiek krzywdzi drugiego i wierzy, że służy Bogu.

CZŁOWIEK: To brzmi jak oskarżenie religii.

JESTEM: Nie religii — ludzi, którzy zrobili ze Mnie narzędzie dla siebie. Religia bez Miłości staje się ideologią, a ideologia prędzej czy później zaczyna usprawiedliwiać krzywdę.

CZŁOWIEK: Czyli jednak nie jesteś „tym samym Bogiem” dla wszystkich?

JESTEM: Nie w sensie każdego obrazu, jaki człowiek sobie tworzy. Ale w sensie istnienia — tak. Bo nie ma dwóch źródeł życia. Jest tylko jedno Słońce, choć każdy patrzy z innego kąta. Jedni widzą blask, inni cień, jeszcze inni mrużą oczy i mówią, że nic nie ma.

Ale Słońce świeci tak samo. Nie zmienia się od spojrzenia patrzącego.